Phòng bệnh não mô cầu – Không hoang mang nhưng cũng không chủ quan

Trước diễn biến bệnh não mô cầu có xu hướng gia tăng rải rác tại một số địa phương, ngành y tế Tây Ninh khuyến cáo người dân cần bình tĩnh, không chủ quan nhưng cũng không quá lo lắng, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe.

Bệnh do não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis, lây truyền chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn biến nhanh, gây ra các thể bệnh nặng như viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết và có thể để lại hậu quả nghiêm trọng như điếc, liệt, chậm phát triển tinh thần, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Theo báo cáo giám sát từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc, trong đó có 04 trường hợp tử vong; nhóm tuổi mắc tập ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số trường hợp mắc. Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp). Tình hình trên cho thấy nguy cơ bệnh tiếp tục xuất hiện, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em.

Việc tiêm phòng sớm, đúng độ tuổi khuyến cáo giúp tạo miễn dịch bảo vệ, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh não mô cầu và hạn chế diễn tiến. Ảnh: Võ Ngươn Kiết

Trước diễn biến trên, ngày 14.4.2026, Viện Pasteur TP.HCM cảnh báo nếu không kiểm soát tốt, bệnh có thể tiếp tục ghi nhận thêm ca mới trong thời gian tới, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ. Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Tây Ninh – BS CKII Huỳnh Hữu Dũng cho biết, đến nay, tại Tây Ninh chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do não mô cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh bệnh xuất hiện rải rác ở nhiều nơi, nguy cơ xâm nhập vào địa bàn vẫn có thể xảy ra nếu không chủ động phòng ngừa từ sớm. Ngành Y tế đang theo dõi sát tình hình dịch tễ, tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân nâng cao ý thức phòng bệnh.

Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Tây Ninh, trong quý I năm 2026, số lượng tiêm chủng dịch vụ vắc xin não mô cầu tại các cơ sở tiêm chủng trên địa bàn tỉnh là 28.585 lượt, tăng hơn 6.300 lượt so với quý IV năm 2025 (22.274 lượt). Điều này cho thấy người dân ngày càng quan tâm hơn đến việc chủ động phòng bệnh, đặc biệt đối với các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ diễn tiến nhanh như não mô cầu. BS CKII Huỳnh Hữu Dũng nhấn mạnh, tiêm vắc xin là một trong những giải pháp hiệu quả trong phòng bệnh não mô cầu. Hiện nay, trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đã có thể tiêm vắc xin phòng bệnh não mô cầu tại các cơ sở tiêm chủng dịch vụ. Tùy theo điều kiện kinh tế, người dân có thể lựa chọn loại vắc xin phù hợp, đặc biệt đối với trẻ nhỏ và các nhóm có nguy cơ cao. Việc tiêm sớm, đúng độ tuổi khuyến cáo giúp tạo miễn dịch bảo vệ, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.

Việc tỉnh Tây Ninh chưa ghi nhận ca bệnh là tín hiệu tích cực, nhưng không được chủ quan. Người dân cần theo dõi sức khỏe để kịp thời phát hiện các biểu hiện bất thường. Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật – BS CKII Huỳnh Hữu Dũng cho biết, bệnh não mô cầu thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ, có thể kèm theo ban xuất huyết hoặc rối loạn ý thức. Trong một số trường hợp, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm màng não mủ hoặc nhiễm khuẩn huyết, đe dọa tính mạng người bệnh trong thời gian ngắn. Điều đáng lưu ý là không phải tất cả người mang vi khuẩn đều có biểu hiện bệnh. Trong cộng đồng, vẫn tồn tại một tỷ lệ người lành mang trùng trong mũi họng mà không có triệu chứng, nhưng vẫn có thể lây truyền cho người khác. Chính yếu tố này khiến bệnh có thể lây lan âm thầm nếu thiếu cảnh giác. Theo các tài liệu y tế, bệnh có thể gây tử vong với tỷ lệ từ 8–15% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu sống, người bệnh vẫn có nguy cơ để lại các di chứng nặng nề như điếc, liệt hoặc chậm phát triển tinh thần. Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và đến cơ sở y tế kịp thời là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng.

Trong bối cảnh bệnh có thể xuất hiện rải rác và diễn tiến nhanh, việc kết hợp giữa giữ gìn vệ sinh cá nhân, môi trường sống và tiêm vắc xin đầy đủ sẽ giúp mỗi gia đình giảm nguy cơ mắc bệnh. Chủ động phòng ngừa từ sớm là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hạn chế thấp nhất nguy cơ bệnh xâm nhập và lây lan trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Phạm Ngân