Từ ngày 13/7/2026 đến ngày 26/7/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Tây Ninh sẽ chính thức triển khai hoạt động ước tính kích cỡ quần thể nhóm Nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) trên địa bàn tỉnh. Hoạt động này được thực hiện dưới sự hỗ trợ kỹ thuật và nguồn kinh phí từ Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS năm 2026.
Điểm nổi bật của đợt triển khai lần này là việc áp dụng phương pháp thống kê: “Đếm app” – tức thống kê số lượng người dùng thông qua ứng dụng mạng xã hội. Cụ thể, các cán bộ chuyên trách thuộc Khoa Phòng, chống HIV/AIDS sẽ sử dụng phần mềm giả lập kết hợp với ứng dụng mạng xã hội Heesay (một nền tảng phổ biến trong cộng đồng MSM) để thu thập dữ liệu. Trong vòng 14 ngày liên tục, vào 3 khung giờ vàng (9h-12h, 16h-18h và 21h-23h), hệ thống sẽ quét và ghi nhận các tài khoản đang hoạt động trong các bán kính đã được khoanh vùng. Dữ liệu sau đó sẽ được làm sạch, loại bỏ trùng lặp để đưa ra con số ước tính sát với thực tế nhất.
Sơ đồ khoanh vùng tọa độ và bán kính các khu vực thu thập dữ liệu trên địa bàn tỉnh Tây Ninh thông qua ứng dụng mạng xã hội
Bước đệm quan trọng cho công tác phòng, chống HIV/AIDS
Trong bối cảnh dịch HIV đang có xu hướng trẻ hóa và tập trung nhiều vào nhóm MSM, việc xác định được “mẫu số chung” – tức tổng số lượng người thuộc nhóm MSM hiện đang sinh sống và làm việc tại Tây Ninh là vô cùng cấp thiết.
Hoạt động ước tính này mang lại lợi ích to lớn cho công tác phòng, chống HIV/AIDS nói chung. Nó cung cấp bằng chứng khoa học, số liệu thực tế để ngành Y tế tỉnh nhà lập kế hoạch chiến lược, định hướng các hoạt động giám sát trọng điểm. Khi biết được quy mô của quần thể, CDC Tây Ninh có thể phân bổ nguồn lực (nhân lực, vật lực, kinh phí) một cách hợp lý và trúng đích hơn cho các hoạt động can thiệp giảm tác hại như: phân phát bao cao su, chất bôi trơn, truyền thông thay đổi hành vi và xét nghiệm HIV lưu động tại các “điểm nóng”.
Cán bộ Khoa Phòng, chống HIV/AIDS (CDC Tây Ninh) sử dụng phần mềm giả lập BlueStacks trên máy tính để thu thập dữ liệu đếm app.
Tối ưu hóa chương trình điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP)
Đặc biệt, đối với chương trình điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) – “lá chắn thép” giúp ngăn ngừa lây nhiễm HIV hiệu quả lên đến 90%, kết quả của hoạt động đếm app này đóng vai trò mang tính quyết định. Thứ nhất, số liệu ước tính giúp ngành y tế thiết lập chỉ tiêu tuyển mới bệnh nhân PrEP sát với thực tiễn. Không có con số tổng, rất khó để biết tỷ lệ bao phủ của PrEP hiện tại đang ở mức nào và cần phải phấn đấu bao nhiêu. Thứ hai, dựa trên quy mô quần thể, các cơ sở y tế có thể dự trù chính xác lượng thuốc ARV dùng cho PrEP, tránh tình trạng thiếu hụt thuốc làm gián đoạn quá trình bảo vệ, hoặc dư thừa gây lãng phí ngân sách. Thứ ba, việc nắm rõ mật độ phân bố của mạng lưới MSM qua ứng dụng giúp các tiếp cận viên cộng đồng (CBO) và cán bộ y tế xác định được các địa bàn cần ưu tiên, từ đó thiết kế các chiến dịch truyền thông quảng bá dịch vụ PrEP phù hợp, thân thiện và dễ tiếp cận nhất.
Có thể nói, việc triển khai hiệu quả kế hoạch ước tính kích cỡ quần thể MSM lần này không chỉ là một hoạt động kỹ thuật đơn thuần, mà còn là cơ sở vững chắc giúp Tây Ninh tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS, mang lại một cộng đồng khỏe mạnh và an toàn.
NGUYỄN THANH SƠN
